Categorie: Antroposofie

De biografie van Dr. Rudolf Steiner en de werkgebieden die zijn voortgekomen uit de antroposofie.

“De Antroposofie heeft haar wortels in de geestelijke wereld,maar slechts haar wortels. Haar takken, haar bladeren, bloesems en vruchten groeien tot in alle gebieden van het menselijk leven en handelen”.

Aan de oorsprong van de antroposofie staat Rudolf Steiner (1861 – 1925). Geboren op 27 februari 1861 in Kraljevic, brengt hij zijn kinderjaren door in verschillende dorpen in Oostenrijk en Hongarije. Op jonge leeftijd is hij al vertrouwd met de geestelijke wereld en zijn hele leven zullen zijn helderziende gaven zijn keuzes bepalen.

Hij studeerde af aan de Technische Hogeschool in Wenen, deed wetenschappelijk onderzoek naar het werk van Goethe in Weimar en werd door de onderwijzers Karl Julius Schroër en Carl Zimmerman geïnspireerd in het filosofisch denken. Dit vormt de basis van een nieuwe spirituele wetenschap, die hij beschrijft in zijn proefschrift: De filosofie der vrijheid (1891).

In de periode die hierop volgt komt hij in aanraking met H.P. Blavatzky. Vanuit deze (helderziende) vrouw is in Madras -India- de theosofische vereniging opgericht. Via voordrachten in Duitsland komt hij in contact met Annie Besant en sluit zich aan bij deze vereniging.

Boeken

Drie boeken zijn grondleggend voor de antroposofie:

1. Theosofie (1904)

Hierin beschrijft hij het verschil tussen het lichaam, de ziel en de geest, en hoe deze op aarde en tijdens het leven tussen dood en nieuwe geboorte verbonden zijn met de menselijke ontwikkeling.

2. De weg tot inzicht in hogere werelden (1905)

Hierin zijn meditatieoefeningen opgenomen. Bijvoorbeeld de oefening waarbij je alleen uitgaat van de goede eigenschappen van de mens.

3. De wetenschap van de geheimen der Ziel (1910)

Waarin de wordingsgeschiedenis van de aarde, planeten en het heelal beschreven worden in relatie tot de ontwikkeling van de mensheid.

In 1913 richt hij de antroposofie op. Een stroming in het Geestelijk leven van de mens.

Een toonaangevende stelling van Rudolf Steiner was: Voor het denken bestaan geen grenzen, en voor het waarnemen van verschijnselen van geestelijke aard kunnen nog slapende vermogens worden verwekt en ontwikkeld. Bijvoorbeeld die waarmee je ‘ziet’ en ‘hoort’ in je eigen binnenwereld.

Hij heeft over de gehele wereld 6000 voordrachten gegeven. Veel daarvan is op schrift vastgelegd. Tevens was hij kunstenaar en is het Goetheanum aan de hand van zijn architectuur gebouwd. Nadat dit in 1923 is afgebrand, is er na zijn dood een tweede Goetheanum (van beton) gebouwd in Dornach –Zwitserland-.

Een belangrijk thema in zijn werk, is zijn visie op het levenslot, reïncarnatie en karma.

Werkgebieden die zijn ontstaan vanuit de antroposofie

Biologisch Dynamische Landbouw

Richt zich op het gezond voortbestaan van de aarde, door het behoud en waar nodig herstel van het biologisch evenwicht.

Heilpedagogie

Er zijn heilpedagogische instituten voor Verstandelijk gehandicapten opgericht.

Uitgangspunt hierbij is dat ieder mens in de kern volwaardig is. Ook zij die vanaf de geboorte in een lichaam leven waarvan de functies zijn gestoord, zoeken naar wegen om zich te kunnen ontplooien. Tevens zijn er leef- en werkgemeenschappen voor Psychiatrische cliënten en projecten in de verslavingszorg.

Geneeskunde –Dr. Ita Wegman

Een aanvulling en verdieping van de reguliere geneeskunde. De medicatie is van natuurlijke herkomst. Omdat leefwijze en stemmingen het functioneren van het lichaam mede beïnvloeden, wordt een patiënt gestimuleerd om waar mogelijk zelf aan het genezingsproces bij te dragen.

Toneel en spraak

Klankkleur, woord gebaar en ritme zijn kwaliteiten die schuilgaan achter de pure informatie van woorden. Door oefening, de zogenaamde spraak vorming, ontstaat hiervan een intense beleving en van daaruit een nieuw gevoel voor de betekenis van taal.

Euritmie

Zichtbaar gezang. Taal en muziek verschijnen in dans en beweging en worden in de ruimte beleefbaar. Net zoals de samenklank van tonen muziek maken en woorden tot poëzie samenkomen.

Architectuur

Organische architectuur kan ontstaan als de architect voorop stelt dat hij in het gebouw zichtbaar wil laten worden wat karakteristiek is voor de mensen of de organisatie die het gaat gebruiken, in vorm, kleur en ruimtelijke verhoudingen. Als dit slaagt is het gebouw zo verwant aan de gebruikers dat zij het zullen ervaren als een gezonde, passende omgeving.

Christen gemeenschap

In 1917 wordt Rudolf Steiners hulp ingeroepen bij de ontwikkeling van een ‘beweging voor religieuze vernieuwing’. Uit deze beweging ontstaat in 1922 ‘De Christen gemeenschap’ als een geheel zelfstandig instituut.

Onderwijs

De eerste Vrije School werd in 1919 opgericht, gefinancierd door het sigarettenconcern Waldorff-Astoria (in het buitenland wordt deze vorm van onderwijs dan ook aangeduid met Waldorff – education). In de jaren 70 bestaan er zeven Vrije Scholen in Nederland, die zich in dertig jaar heeft uitgebreid tot 78 scholen.

Het leerplan van de Vrije school is gericht op het ondersteunen van de ontwikkelingsweg. Intellectueel, creatief, ambachtelijk en sociaal wordt het kind uitgenodigd en uitgedaagd om zich te ontplooien, en daarbij stap voor stap als persoonlijkheid te voorschijn te treden. Leerstof is altijd een middel en ontwikkeling het doel.

“Antroposofie kan alleen gedijen als iets levends.

Want de grondslag van haar wezen is leven.

Antroposofie is uit de geest komend leven …

De oervorm waarin de antroposofie onder de

mensen kan optreden is de Idee; en de eerste poort,

waartoe zij zich wendt bij de mens is het inzicht.

Als dat niet zo zou zijn, dan had antroposofie

geen inhoud en zou niet meer zijn dan dweperij.

Maar de werkelijke geest dweept niet,

hij spreekt duidelijke taal, vol betekenis”.

Uit: Joh. Hemleben: “Rudolf Steiner” (pg. 129)